Làm nông sản sạch vì sao khó bán?

“Tôi làm nông sản sạch nhưng lại khó bán.”

Đó không phải là câu chuyện của riêng ai. Đây là thực tế mà rất nhiều người làm nông sản sạch đang phải đối mặt mỗi ngày.

Khi nông sản sạch không cạnh tranh được với hàng giá rẻ

Nhiều người tiêu dùng thường than rằng khó tìm được thực phẩm sạch. Nhưng ở chiều ngược lại, người làm nông lại gặp khó trong việc tìm đầu ra.

Thực tế, Việt Nam là một nước nông nghiệp. Việc trồng rau sạch hay trái cây sạch không quá khó. Điều khó là làm sao để sản phẩm đến được tay người mua với mức giá hợp lý.

Câu chuyện từ một người làm nông nghiệp sạch

Tôi vừa là người tiêu dùng, vừa là người làm nông quy mô nhỏ. Gia đình tôi có vài hecta vườn ở Tây Nguyên, trồng bơ, sầu riêng, mít Thái và mãng cầu.

Chúng tôi canh tác tự nhiên. Không dùng thuốc trừ sâu. Không sử dụng hóa chất. Chỉ bón phân bò, phân dê và để cây phát triển theo cách tự nhiên nhất.

Nhưng nghịch lý là sản phẩm sạch lại rất khó bán.

Bị thương lái ép giá, càng sạch càng khó sống

Mùa bơ và sầu riêng vừa qua, giá thu mua tại vườn rất thấp.

• Bơ booth loại ngon chỉ 5.000 – 7.000 đồng/kg

• Sầu riêng Thái Dona loại I chỉ khoảng 30.000 – 35.000 đồng/kg

Đây là mức giá không đủ để trang trải chi phí. Tiền phân bón, công chăm sóc và nhân công đều không thể bù đắp.

Trong khi đó, sản phẩm của gia đình tôi hoàn toàn không dùng hóa chất. Trái chín tự nhiên mới thu hoạch. Không nhúng thuốc, không xử lý bảo quản.

Tự bán lẻ: giải pháp khó nhưng bắt buộc

Để duy trì, tôi phải tự mang sản phẩm xuống TP.HCM bán. Chủ yếu là bán cho bạn bè, người quen hoặc qua các hội nhóm online.

Nhưng việc này không hề dễ.

Người mua thường bị thu hút bởi sản phẩm giá rẻ, hình thức đẹp. Trong khi đó, nông sản sạch lại có giá cao hơn một chút và không quá bắt mắt.

Chỉ cần chênh lệch 5.000 – 10.000 đồng/kg, khách hàng đã dễ dàng chọn sản phẩm rẻ hơn.

Tâm lý người tiêu dùng: rào cản lớn nhất

Phần lớn người tiêu dùng đều muốn mua sản phẩm “ngon – bổ – rẻ”.

Tuy nhiên, thực tế rất khó để có thực phẩm vừa sạch, vừa chất lượng cao mà giá lại quá thấp.

Tôi hiểu giá trị sản phẩm của mình. Vì vậy, tôi không muốn bán phá giá. Nếu làm vậy, người tiêu dùng sẽ quen với việc mua hàng chất lượng cao với giá rẻ, và điều đó không bền vững.

Nông sản sạch cần một hệ sinh thái hỗ trợ

Để người tiêu dùng tiếp cận được thực phẩm sạch, không thể chỉ dựa vào người nông dân.

Cần có sự hỗ trợ từ nhiều phía:

• Kênh phân phối minh bạch

• Thị trường tiêu thụ ổn định

• Người tiêu dùng hiểu và sẵn sàng trả giá đúng

Khi đó, nông sản sạch mới có thể phát triển bền vững.

Kết luận

Làm nông sản sạch không khó. Khó là làm sao để sống được với nó.

Người tiêu dùng muốn thực phẩm an toàn. Người nông dân muốn bán được sản phẩm xứng đáng với công sức.

👉 Khi hai bên hiểu nhau hơn, thị trường thực phẩm sạch mới có thể phát triển đúng nghĩa.

> Bốn năm vật lộn với trang trại rau sạch

>> Thách thức khi bỏ phố về quê ‘nuôi gà và trồng thêm rau’